Jak zrobić nasiona feminizowane metodą STS krok po kroku

Nasiona feminizowane da się wyprodukować samemu, bez laboratorium. Wystarczą dwie zdrowe rośliny żeńskie, preparat z tiosiarczanem srebra (STS) i trochę cierpliwości. Opryskana STS-em roślina żeńska wytwarza męskie kwiaty z pyłkiem, a tym pyłkiem zapylasz drugą, nieopryskaną roślinę. W tym poradniku pokazujemy cały proces krok po kroku dla roślin dwupiennych, takich jak konopie: wybór roślin, schemat oprysków, zbieranie pyłku, zapylenie, dojrzewanie i przechowywanie nasion.

Feminox STS 100 ml

• ✓ Typ: gotowy roztwór tiosiarczanu srebra (STS)
• ✓ Pojemność: 100 ml, butelka z atomizerem
• ✓ Zastosowanie: feminizacja nasion roślin dwupiennych
• ✓ Główna zaleta: gotowy do użycia, bez mieszania roztworu

Sprawdź Feminox STS 100 ml →

Na czym polega feminizacja nasion STS?

Jony srebra z STS blokują działanie etylenu, hormonu, którego roślina potrzebuje do tworzenia kwiatów żeńskich. Opryskana roślina żeńska zaczyna więc wytwarzać kwiaty męskie z pyłkiem. Tym pyłkiem zapylasz drugą, nieopryskaną roślinę żeńską.

Ponieważ pyłek pochodzi od rośliny żeńskiej, a nie od klasycznego samca, nasiona z takiego zapylenia dają w zdecydowanej większości rośliny żeńskie. Ważne zastrzeżenie: STS nie jest nawozem ani zwykłym opryskiem pielęgnacyjnym. To preparat techniczny, którego jedynym zadaniem jest uzyskanie pyłku.

Krok 1. Wybierz rośliny

Potrzebujesz minimum dwóch roślin żeńskich:

• Dawca pyłku - roślina albo jedna gałąź, którą potraktujesz STS-em.
• Matka nasienna - roślina, której nie pryskasz STS-em i którą później zapylisz.

Obie powinny być zdrowe i silne, bez objawów chorób, stresu i deformacji. Odrzuć rośliny, które wcześniej same wypuszczały męskie kwiaty (hermafrodyty), bo ta skłonność przechodzi na nasiona.

Krok 2. Odizoluj dawcę pyłku

Dawcę najlepiej trzymać osobno, w oddzielnym namiocie lub boxie. Jeśli to niemożliwe, wybierz jedną gałąź i wyraźnie ją oznacz. Pyłek roznosi się bardzo łatwo: na wentylatorach, ubraniach, dłoniach i narzędziach. Jedna niekontrolowana chmura pyłku potrafi zapylić całą uprawę.

Krok 3. Wybierz miejsca do oprysku

STS-em nie pryska się całej rośliny. Opryskuj tylko:

• wierzchołek wybranej gałęzi,
• górne 10-20 cm tej gałęzi,
• węzły, czyli miejsca, z których wychodzą liście i boczne odrosty,
• młode miejsca, z których będą powstawać kwiaty.

Duże liście wachlarzowe nie są celem oprysku. Mogą się lekko zmoczyć przy aplikacji, ale najważniejsze są stożki wzrostu i przyszłe miejsca kwitnienia.

Krok 4. Zacznij opryski na starcie kwitnienia

Najlepszy moment to tuż przed wejściem w kwitnienie albo przy pierwszych oznakach płci. W uprawie indoor oznacza to dzień zmiany fotoperiodu na 12/12 albo 1-3 dni wcześniej. Na zewnątrz zaczynasz wtedy, gdy roślina wchodzi w fazę generatywną, zanim kwiaty żeńskie mocno się rozwiną. Gałąź, która już kwitnie pełnym kwiatem, reaguje na STS dużo słabiej.

Krok 5. Opryskuj STS-em według schematu

Przy gotowym preparacie, takim jak Feminox STS 100 ml, stosuje się jeden z dwóch schematów. Jeśli etykieta na butelce podaje inny, trzymaj się etykiety.

Oprysk ma być delikatny, ale dokładny. Powierzchnia ma być zwilżona, ale preparat nie powinien kapać z rośliny. Nie podlewaj STS-em i nie mieszaj go z nawozami ani innymi preparatami. Pryskaj wyłącznie rośliny lub pędy przeznaczone na pyłek.

Krok 6. Przestań pryskać i obserwuj

Po ostatnim oprysku czekasz. W opryskanych miejscach zaczną się tworzyć męskie struktury kwiatowe: małe „kulki”, czyli worki pyłkowe. Tempo zależy od odmiany, fazy rośliny i warunków.

Zgraj terminy obu roślin. Matka nasienna powinna mieć świeże, białe znamiona akurat wtedy, gdy u dawcy pękają worki pyłkowe. Najprościej przełączyć obie rośliny na kwitnienie w tym samym czasie albo matkę tydzień później.

Krok 7. Przygotuj miejsce do zapylenia

Gdy worki pyłkowe zaczynają dojrzewać i lekko się otwierać, przygotuj nieopryskaną matkę do zapylenia. Najlepiej zrobić to w małej, zamkniętej przestrzeni: w osobnym namiocie, boxie albo odizolowanym pomieszczeniu. Przed zapyleniem:

• wyłącz wentylatory mieszające,
• ogranicz przeciągi i zamknij namiot,
• ustaw dawcę pyłku blisko matki,
• odsuń, przykryj albo wynieś rośliny, które nie mają być zapylone.

Krok 8a. Zapylenie naturalne - bez pędzelka

Gdy worki pyłkowe są dojrzałe i zaczynają się otwierać, ustaw roślinę lub gałąź-dawcę bardzo blisko matki. Następnie:

1. Wyłącz wentylatory i zamknij namiot.
2. Delikatnie potrząśnij gałęzią z dojrzałymi workami pyłkowymi.
3. Pozwól, żeby pyłek opadł na świeże znamiona kwiatów żeńskich.
4. Powtarzaj raz dziennie przez kilka dni, bo kolejne worki dojrzewają stopniowo.

Po każdym pyleniu zostaw rośliny w zamknięciu na kilka godzin, a dopiero potem delikatnie przewietrz. Przez kolejne dni trzymaj te rośliny osobno, żeby resztki pyłku nie przeniosły się na inne.

Krok 8b. Zapylenie ręczne pędzelkiem

Ta metoda daje pełną kontrolę nad tym, co zapylasz. Najpierw zbierz pyłek:

1. Podstaw czystą kartkę, szkło albo tackę.
2. Delikatnie potrząśnij gałęzią albo zdejmij dojrzałe worki pyłkowe.
3. Zostaw pyłek na krótko w suchym miejscu.
4. Przesiej go przez drobne sitko, żeby oddzielić resztki roślinne.

Porada Eksperta Sioubiz.pl: worki pyłkowe z roślin odwróconych STS-em często nie pękają same tak łatwo jak u naturalnego samca. Jeśli nie sypią, zdejmij je, zostaw na kartce na dobę do przeschnięcia i dopiero wtedy rozetnij albo rozkrusz. Suchy pyłek sypie się sam, a wilgotny zbija w grudki i szybko traci żywotność.

Zapylaj, gdy matka ma świeże kwiaty z jasnymi, aktywnymi znamionami. Weź mały, czysty pędzelek, nanieś pyłek na wybraną gałąź, oznacz ją datą zapylenia i zostaw bez nawiewu na kilka godzin. Na pierwszy test wystarczy jedna gałąź. Po wszystkim umyj ręce i zmień ubranie.

Krok 9. Czekaj na dojrzewanie nasion

Nasiona dojrzewają zwykle 4-6 tygodni od zapylenia. Dojrzałe są twarde, ciemne (brązowe lub szare), często lekko marmurkowe, a okrywa nasienna przy nich pęka. Miękkie i zielone nasiona są niedojrzałe i będą słabo kiełkować.

Krok 10. Zbierz i przechowuj nasiona

1. Zetnij zapyloną gałąź i dosusz ją w suchym, przewiewnym miejscu.
2. Wykrusz nasiona i oczyść je z resztek roślinnych.
3. Zostaw je jeszcze na 1-2 tygodnie w suchym miejscu, żeby doschły.
4. Przechowuj w szczelnym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci, w ciemnym i chłodnym miejscu. Dobrze sprawdza się lodówka (ok. 4-8°C).

Bezpieczeństwo pracy z STS

• Podczas oprysku używaj rękawic nitrylowych, okularów ochronnych i maski chroniącej przed mgiełką.
• Opryskane części roślin nie nadają się do spożycia, palenia, waporyzacji, ekstrakcji ani na paszę.
• Resztek roztworu nie wylewaj do zlewu ani do gleby. Srebro jest toksyczne dla organizmów wodnych, więc oddaj je jako odpad chemiczny.
• Butelkę przechowuj szczelnie zamkniętą, w ciemnym miejscu, poza zasięgiem dzieci i zwierząt.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy wszystkie nasiona z feminizacji STS będą żeńskie?

W zdecydowanej większości tak, ale nie ma stuprocentowej gwarancji. Wynik zależy też od genetyki i warunków uprawy, dlatego tak ważny jest wybór stabilnych roślin bez skłonności do hermafrodytyzmu.

Ile czasu trwa cały proces?

Licząc od pierwszego oprysku do zbioru dojrzałych nasion, zwykle 9-12 tygodni: około 4-6 tygodni do dojrzałego pyłku i 4-6 tygodni dojrzewania nasion po zapyleniu.

Czy mogę użyć opryskanej rośliny po zbiorze?

Nie. Części opryskane STS-em zawierają srebro i służą wyłącznie do produkcji pyłku. Nie nadają się do spożycia, palenia, ekstrakcji ani na paszę.

Czy można przechować pyłek na później?

Tak, jeśli jest całkowicie suchy. Szczelnie zamknięty w małym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci zachowuje żywotność w lodówce przez kilka tygodni, a w zamrażarce dłużej.

Kiedy najlepiej zacząć opryski STS?

Tuż przed przełączeniem na kwitnienie albo przy pierwszych oznakach płci. Gałąź w pełnym kwitnieniu reaguje na STS znacznie słabiej.

Podsumowanie

Feminizacja STS to prosty sposób na własne nasiona feminizowane z ulubionej rośliny. Klucz to izolacja dawcy, dokładny schemat oprysków i zgranie terminu pyłku ze świeżymi znamionami matki. Na start wybierz jedną gałąź-dawcę i jedną gałąź do zapylenia, a nie ryzykujesz całej uprawy i szybko ocenisz, czy STS zadziałał.