Za wysoka wilgotność w growboxie - osuszacz czy pochłaniacz wilgoci?
Wilgoć w growboxie rzadko widać od razu. Najpierw na ścianach namiotu pojawia się rosa po zgaszeniu lampy, potem liście długo nie schną po podlaniu, a w kwitnieniu kończy się to szarą pleśnią w środku najgrubszych szczytów. Jesienią i zimą problem rośnie, bo namiot w nocy szybko się wychładza, a im chłodniejsze powietrze, tym wyższa wilgotność względna przy tej samej ilości wody w powietrzu. Do tego dochodzi zwykła fizjologia: prawie cała woda, którą wlewasz do doniczek, wraca do powietrza przez liście.
Poniżej masz docelową wilgotność dla każdej fazy uprawy, wyjaśnienie, skąd bierze się nocny skok wilgotności, darmowe sposoby na jej obniżenie i porównanie sprzętu: od pochłaniacza wilgoci w pojemniku po osuszacz kompresorowy. Kolejność jest taka sama jak przy ogrzewaniu: najpierw zmierz, potem popraw wentylację i nawyki, a dopiero na końcu kupuj osuszacz, i to dobrany do ilości wody, którą faktycznie podlewasz.
Sprzęt do walki z wilgocią: pomiar, osuszanie, sterowanie
1. Pomiar - bez niego nie wiesz, czy problem w ogóle jest:
- AC Infinity Smart Hygrometer B1 - termohigrometr z sondą na kablu i odczytem VPD w telefonie. Sondę wieszasz na wysokości wierzchołków.
- AC Infinity Smart Hygrometer B2 - ta sama aplikacja, czujnik wbudowany w obudowę. Wygodny jako drugi punkt pomiaru, na przykład przy dnie namiotu.
- Analogowy termohigrometr 2measure - bez baterii, do szybkiego podglądu w namiocie, suszarni albo szafie.
2. Osuszacze do namiotu i małego pomieszczenia:
- Mini osuszacz Alpina 22,5 W - cichy osuszacz Peltiera, do 330 ml wody na dobę. Do szafy uprawowej i małego namiotu z kilkoma roślinami.
- AC Infinity HYDRONE 5 - osuszacz projektowany do namiotów do 120x120 cm, do 4 litrów na dobę, z portem UIS do sterowania przez kontroler AC Infinity.
- Osuszacz kompresorowy 10 l na dobę oraz Cornwall Electronics 12 l na dobę - do pokoju z namiotem albo pomieszczenia uprawowego do około 20 m2, z wężem do stałego odprowadzania wody.
3. Duże pomieszczenia uprawowe:
- Croco Osuszacz Pro 50 l na dobę i Cornwall GOBI 50 l na dobę - do pomieszczeń około 80-120 m2.
- Cornwall GOBI 90 l na dobę - do 100-160 m2 i upraw z dużym zużyciem wody.
- Osuszacz przemysłowy 50 l na dobę z WiFi - z odprowadzeniem wody i podglądem w aplikacji.
4. Pochłaniacze pasywne i sterowanie:
- Pochłaniacz wilgoci 500 ml z chlorkiem wapnia - bez prądu, do szafy, schowka na sprzęt i bardzo małych przestrzeni. Nie zastąpi osuszacza w namiocie z roślinami w kwitnieniu.
- Inkbird IHC-200, Cli-mate HU-16 i regulator Cornwall 20-90% - higrostaty, które włączają osuszacz dopiero wtedy, gdy wilgotność przekroczy ustawiony próg.
- AC Infinity CLOUDLINE PRO T - wentylator kanałowy, który sam przyspiesza, gdy rośnie wilgotność albo temperatura.
Uczciwie: w wielu namiotach w mieszkaniu osuszacz nie jest potrzebny. Wystarczy sprawny wyciąg, wentylator cyrkulacyjny i podlewanie rano zamiast przed zgaszeniem lampy. Osuszacz ma sens, gdy wyciąg nie daje rady albo powietrze, które zasysasz, samo jest wilgotne.
Jaka wilgotność w growboxie - wartości dla każdej fazy
Nie ma jednej dobrej wilgotności na cały cykl. Młode rośliny lubią wilgotno, bo mają mało korzeni i pobierają część wody przez liście. Im bliżej zbioru, tym niżej trzeba schodzić, bo gęste kwiaty trzymają wilgoć w środku i tam zaczyna się pleśń. Producenci sprzętu podają trochę różne zakresy, poniżej masz bezpieczny środek:
| Faza | Cel (wilgotność względna) | Kiedy reagujesz |
|---|---|---|
| Kiełki, sadzonki, ukorzenianie klonów | 65-80% | gdy stale powyżej 85% albo na pokrywie propagatora leje się woda |
| Wegetacja | 55-70% | gdy przez noc trzyma się powyżej 75% |
| Początek kwitnienia | 45-55% | gdy przekracza 60% |
| Końcówka kwitnienia | 40-50% | gdy przekracza 55%, zwłaszcza w nocy |
| Suszenie po zbiorze | 55-65% | poniżej 50% susz wysycha za szybko, powyżej 70% grozi pleśnią |
Liczby z tabeli dotyczą temperatury w normalnym zakresie, czyli mniej więcej 20-26 stopni w dzień. Wilgotność zawsze czytaj razem z temperaturą, bo dla rośliny liczy się ich połączenie, czyli VPD. Jak to policzyć i ustawić, wyjaśniamy w artykule Tabela VPD.
Dlaczego wilgotność skacze po zgaszeniu lampy
Wilgotność względna mówi, w jakim procencie powietrze jest nasycone parą wodną. Zimne powietrze mieści jej dużo mniej niż ciepłe. Jeśli w namiocie jest 25 stopni i 60% wilgotności, a po zgaszeniu lampy temperatura spada do 20 stopni, wilgotność rośnie do około 80%, choć w powietrzu nie przybyło ani kropli wody. Przy jeszcze większym spadku temperatury powietrze dochodzi do punktu rosy i woda skrapla się na ścianach namiotu, na liściach i w kwiatach.
Dlatego patrz na odczyt maksymalny z nocy, a nie na to, co widzisz w dzień przy włączonej lampie. Grzyby nie potrzebują doby wilgoci. Wystarczy kilka nocy z rzędu powyżej 65%, żeby w gęstym kwiecie zaczęła się szara pleśń. Pierwsze, co warto zrobić, to ograniczyć różnicę temperatur między dniem a nocą. Sposoby na to opisaliśmy w poradniku o ogrzewaniu growboxa zimą.
Skąd w namiocie tyle wody
Roślina nie zatrzymuje wody, którą jej podajesz. Zdecydowana większość odparowuje przez liście, a reszta paruje z powierzchni podłoża i z podstawek. W szczelnym pomieszczeniu w praktyce możesz przyjąć prostą zasadę: ile wody wlewasz, tyle prędzej czy później trafia do powietrza.
Przykład: cztery rośliny w kwitnieniu, każda pije około 2 litrów na dobę. To 8 litrów wody, które w ciągu doby muszą opuścić namiot. Część wyciągnie wentylator, ale jeśli powietrze, które zasysasz, też jest wilgotne, wyciąg nie da rady. Wtedy osuszacz musi zebrać kilka litrów na dobę, a nie kilkaset mililitrów.
Objawy zbyt wysokiej wilgotności:
- Rosa na ścianach namiotu rano albo tuż po zgaszeniu lampy.
- Biały nalot na liściach, najczęściej mączniak prawdziwy na starszych liściach w dolnej części rośliny.
- Szarobrązowe, miękkie miejsca w środku kwiatów i pojedyncze zasychające liście wyrastające z kwiatostanu. To typowy początek szarej pleśni, która rozwija się od środka, więc z zewnątrz długo jej nie widać.
- Podłoże długo nie przesycha, a na jego powierzchni pojawiają się glony albo ziemiórki.
- Stęchły zapach w namiocie, którego nie usuwa filtr węglowy.
Najpierw wentylacja - sposoby, które nic nie kosztują
Osuszacz to ostatni krok. Zanim go kupisz, sprawdź te rzeczy, bo często wystarczą:
- Wyciąg o odpowiedniej wydajności. Wentylator wyciągowy wymienia wilgotne powietrze na suchsze z pomieszczenia. Jeśli pracuje za słabo albo jest zdławiony długą rurą i filtrem, wilgoć zostaje w środku. Jak dobrać jego moc, opisaliśmy w poradniku Wentylator kanałowy - jak wybrać model do growboxa.
- Zasysaj suche powietrze. Zimą powietrze w ogrzewanym mieszkaniu jest zwykle suche, więc wymiana z pokojem obniża wilgotność w namiocie. W piwnicy, garażu albo przy łazience bywa odwrotnie i tam wyciąg nie pomoże, bo zasysasz to samo wilgotne powietrze.
- Ruch powietrza między roślinami. Wentylator cyrkulacyjny rozbija wilgotną warstwę przy liściach i w kwiatach. Więcej w artykule Dlaczego cyrkulacja powietrza jest tak ważna.
- Podlewaj rano, czyli na początku dnia lampy. Podlewanie tuż przed zgaszeniem światła to najprostszy sposób na nocny skok wilgotności.
- Nie zostawiaj wody w podstawkach. Nadmiar spływu wylewaj po kwadransie. Otwarta tafla wody paruje przez całą dobę.
- Prześwietl rośliny. Usunięcie dolnych, zacienionych liści i pędów, które i tak nie dadzą plonu, poprawia przepływ powietrza w środku krzaka.
- Nie wkładaj do namiotu za dużo roślin. Gęsta dżungla w ostatnich tygodniach kwitnienia to najczęstsze źródło pleśni.
- Nie susz zbioru w namiocie, w którym coś jeszcze kwitnie. Suszony materiał oddaje dużo wody, a to dokładnie ten moment, kiedy kwiaty są najbardziej wrażliwe.
Osuszacz czy pochłaniacz wilgoci - porównanie
Pod nazwą pochłaniacz wilgoci kryją się dwie różne rzeczy: pojemnik z granulkami, który działa bez prądu, i elektryczny osuszacz. Wybór zależy głównie od tego, ile wody trzeba usunąć w ciągu doby.
| Sprzęt | Kiedy wybrać | Na co uważać |
|---|---|---|
| Pochłaniacz pasywny (chlorek wapnia) | Szafa ze sprzętem, schowek, mała zamknięta przestrzeń bez roślin albo z jedną małą rośliną. Działa bez prądu i bez hałasu. | Zbiera wodę powoli, w tempie liczonym w mililitrach na dobę. W namiocie z roślinami w kwitnieniu nie zrobi różnicy. Wkład trzeba wymieniać, a zebranej solanki nie wylewaj na rośliny. |
| Mini osuszacz Peltiera | Szafa uprawowa albo mały namiot z kilkoma roślinami, gdzie liczy się cisza. Kilkaset mililitrów na dobę. | Mała wydajność i słabe działanie w chłodzie. Producent podaje pracę powyżej 15 stopni i 40% wilgotności. Do dużego namiotu w kwitnieniu za słaby. |
| Osuszacz do namiotu (np. HYDRONE 5) | Namiot 80x80 do 120x120 cm, kilka litrów na dobę, sterowanie razem z wentylatorem i nawilżaczem z jednego kontrolera. | Oddaje ciepło do namiotu. Zimą to zaleta, latem dolicz to do chłodzenia. |
| Osuszacz kompresorowy 10-12 l na dobę | Pokój z jednym albo dwoma namiotami, pomieszczenie do około 20 m2, piwnica. Najlepszy stosunek wydajności do zużycia prądu. | Przy temperaturze poniżej około 15 stopni traci wydajność, a w bardzo zimnym miejscu wymiennik pokrywa się szronem. Po transporcie odstaw go w pionie na dobę przed włączeniem. |
| Osuszacz przemysłowy 50-90 l na dobę | Duże pomieszczenia uprawowe, kilkadziesiąt litrów podlewania na dobę, suszarnie. | Musi mieć stały odpływ wody. Ręczne opróżnianie zbiornika przy takiej wydajności nie wchodzi w grę. |
Jak policzyć potrzebną wydajność. Zsumuj, ile wody wlewasz do wszystkich doniczek w ciągu doby. Przy uprawie w ziemi i kokosie za punkt wyjścia przyjmij mniej więcej połowę tej ilości, bo część wody zostaje w podłożu i wypływa jako spływ. W hydroponice licz całą ilość, którą dolewasz do zbiornika. Do wyniku dodaj 20-30% zapasu na najgorętsze dni i końcówkę kwitnienia. Pamiętaj też, że wydajność na tabliczce podawana jest w warunkach laboratoryjnych, zwykle przy wysokiej temperaturze i wilgotności. W chłodnym namiocie osuszacz zbierze wyraźnie mniej.
Dla przykładu z czterema roślinami pijącymi razem 8 litrów na dobę: w ziemi wychodzi około 4 litrów, z zapasem około 5 litrów na dobę. Mini osuszacz Peltiera i pochłaniacz w pojemniku odpadają, sensownym wyborem jest osuszacz do namiotu albo kompresorowy w pokoju.
Gdzie postawić osuszacz i jak nim sterować
- Mały osuszacz do namiotu stawiasz w środku, na podwyższeniu, z dala od strumienia wody przy podlewaniu. Duży osuszacz pokojowy stawiasz poza namiotem i pozwalasz wyciągowi zasysać już osuszone powietrze.
- Sterowanie przez higrostat. Osuszacz podłączony na stałe pracuje także wtedy, kiedy nie trzeba, i potrafi zejść z wilgotnością za nisko. Higrostat włącza go dopiero powyżej ustawionego progu. Czujnik wieszaj na wysokości wierzchołków, z dala od wylotu osuszacza.
- Osobne progi na dzień i noc. Najwięcej pracy osuszacz ma w pierwszych godzinach po zgaszeniu lampy. Jeśli sterownik na to pozwala, ustaw w nocy niższy próg niż w dzień.
- Stały odpływ wody do kanistra albo odpływu przy dużych urządzeniach. Pełny zbiornik w nocy oznacza wyłączony osuszacz dokładnie wtedy, kiedy jest najbardziej potrzebny.
- Osuszacz grzeje. Każdy elektryczny osuszacz oddaje ciepło. Zimą pomaga to utrzymać temperaturę w nocy, latem trzeba to uwzględnić w chłodzeniu.
- Nie przesadzaj w drugą stronę. Wilgotność dużo poniżej zalecanej dla danej fazy przyspiesza parowanie, roślina zamyka aparaty szparkowe i zwalnia wzrost. Jeśli osuszacz zjeżdża za nisko, zmień próg albo przełóż czujnik.
Czego nie robić
- Nie wyłączaj wyciągu na noc, żeby było cieplej. Wilgotność w zamkniętym namiocie rośnie wtedy najszybciej. Zwolnij go, ale niech pracuje.
- Nie licz na pochłaniacz w pojemniku w namiocie z kwitnącymi roślinami. Jego tempo pracy jest zbyt małe przy kilku litrach wody, które rośliny oddają w ciągu doby.
- Nie stawiaj osuszacza kompresorowego w nieogrzewanym garażu zimą, licząc na pełną wydajność. Najpierw zadbaj o temperaturę.
- Nie wlewaj wody z osuszacza do konewki bez zastanowienia. To woda z kondensacji, przechodzi przez wymiennik i zbiornik, w którym może się rozwijać biofilm.
- Nie kieruj wylotu osuszacza ani grzejnika prosto na rośliny. Ciepły, suchy strumień przesusza liście z jednej strony.
⚡ Porada Eksperta
Zanim kupisz osuszacz, sprawdź przez tydzień, jak wysoko wilgotność wchodzi w nocy. Termohigrometr z pamięcią maksimum albo aplikacją pokaże to lepiej niż zaglądanie do namiotu w dzień. Jeśli skok pojawia się tylko po zgaszeniu lampy, zwykle wystarczy podlewać rano, nie wyłączać wyciągu na noc i zmniejszyć różnicę temperatur między dniem a nocą. Jeśli wilgotność stoi wysoko przez całą dobę, problemem jest powietrze, które zasysasz, i wtedy osuszacz ma sens. Dobierz go do ilości wody, którą wlewasz, a nie do wymiarów namiotu, i zawsze podłącz przez higrostat. W ostatnich dwóch, trzech tygodniach kwitnienia zaglądaj do środka najgrubszych kwiatów. Szara pleśń zaczyna się od środka i z zewnątrz długo jej nie widać.
Zobacz też
- Tabela VPD - jak temperatura i wilgotność razem wpływają na roślinę.
- Ogrzewanie growboxa zimą - mniejszy spadek temperatury w nocy to mniejszy skok wilgotności.
- Jaki nawilżacz powietrza do roślin wybrać - gdy problem jest odwrotny i w namiocie jest za sucho.
- Wentylator kanałowy - jak wybrać model do growboxa - wydajny wyciąg to pierwsza linia walki z wilgocią.
- Jak prawidłowo suszyć konopie - wilgotność w suszarni po zbiorze.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google